APEL. W tej chwili bez terminu. Bydgoszcz. Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego. Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy przygotowuje wystawę monograficzną Karola Mondrala (1880-1957), grafika i malarza oraz pedagoga związanego m.in. ze środowiskiem artystycznym dwudziestolecia międzywojennego w Bydgoszczy (w latach 1921-1932). Ekspozycja będzie pierwszą tak pełną prezentację dzieł artysty, którego twórczość po raz ostatni była przedstawiona na wystawie w 1959 roku. Planowana wystawa będzie obejmowała grafikę artystyczną, ekslibrisy, nieliczne zachowane rysunki i obrazy oraz sporadycznie wykonywane rzeźby. Muzeum zwraca się z prośbą o udostępnienie materiałów związanych z Karolem Mondralem oraz informacje o jego pracach. Informacje można przesyłać na adres: barbara.chojnacka@muzeum.bydgoszcz.pl

Do 31 sierpnia 2013Kielce. Muzeum Zabawek i Zabawy. "Zabawki fantazją malowane". W Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie znajduje się kolekcja zabawek pochodzących z „Warsztatów Krakowskich”. Było to stowarzyszenie zawodowe o typie spółdzielczym, które działało przy Muzeum Techniczno-Przemysłowym w Krakowie w latach 1913-1926. Przedmioty tam powstające nawiązywały w treści, formie i zdobieniu do polskiego folkloru, szczególnie krakowskiego. Wykorzystywano tradycyjne, znane kulturze ludowej materiały i techniki wytwarzania. Z warsztatami związani byli tacy twórcy jak Zofia Stryjeńska,Wojciech Jastrzębowski, Antoni Buszek. Wystawie towarzyszyć będzie cykl spotkań edukacyjnych związanych z tematem wystawy.

Do 30 czerwca 2013. Łódź. Muzeum Sztuki w Łodzi, ms2. "Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm". Prace największych artystów XX wieku, m.in. Pabla Picassa, Wassily'ego Kandinskiego, Paula Klee, Pieta Mondriana, Mariny Abramović i Louise Bourgeois. Na trzech piętrach Muzeum wystawionych zostanie 350 dzieł, ponad sto z nich będzie można zobaczyć w naszej części Europy po raz pierwszy.

Do 2 czerwca 2013. Gdańsk. CSW Łaźnia. "Polityko: nie lubię cię, ale to ty mnie kochasz". Jaką rolę zajmuje sztuka w procesie społecznej transformacji? Czy artyści są towarem pierwszej potrzeby w tworzeniu społecznych reprezentacji i polityce widzialności. Wystawa, zainspirowana linijką z tekstu piosenki kubańskiej, punkrockowej grupy „Porno para Ricardo”, dotykać będzie zagadnień dziedzictwa ideologii socjalizmu oraz stawiać pytania, w jaki sposób jego idee zostały wchłonięte i rozmyte przez kapitalizm. Wystawa powstanie w oparciu o prezentacje prac artystów z Kuby, Hiszpanii i Polski. Prace analizować będą społeczne skutki przemian.

Do 2 czerwca 2013. Toruń. CSW Znaki Czasu. "Cuda niewidy". W 1993 roku dyplomowa kolekcja Husseina Chalayana ujrzała światło dzienne. I to dosłownie. Absolwent prestiżowego Central Saint Martins zaprezentował bowiem ekshumowane kreacje, które jeszcze na kilka miesięcy przed oficjalnym pokazem spoczywały zakopane głęboko w ziemi. Napuszonemu światu mody zostały przypomniane pojęcia dekonstrukcji, rozkładu i przypadku. W poszukiwaniu innowacyjnych rozwiązań brytyjski projektant nie waha się sięgać po niekonwencjonalne metody tworzenia oraz najnowsze technologie. Świadczą o tym zarówno tuniki inkrustowane diodami LED i zmechanizowane gorsety, jak również rzeźby i instalacje eksponowane m.in. w londyńskiej Tate Modern czy w Contemporary Art Museum w Tokio. Wielopoziomowej praktyce Chalayana, a także innych artystów, których działalność wykracza poza konstrukcję ubioru, poświęcona jest wystawa „Cuda niewidy” w CSW Znaki Czasu w Toruniu. Autorytet, warsztat oraz nowatorstwo Husseina Chalayana pozwoliły kuratorce Dobrili Denegri uczynić zeń najważniejszą postać toruńskiej wystawy. Pozycję tego projektanta z pewnością umocnił na płaszczyźnie sztuk plastycznych film „Absent Presence”, którym reprezentował Turcję na Biennale w Wenecji w 2005 roku. Jego najbliższa projekcja odbędzie się właśnie w CSW. Biologia, genetyka, architektura, robotyka – dziedziny, którym od lat bacznie przygląda się Chalayan – z czasem stały się źródłem, z którego zaczęli czerpać twórcy młodego pokolenia. Artyści: Hussein Chalayan, Bogomir Doringer, Naomi Filmer, Kim Hagelind, Tomoko Hayashi, Ruth Hogben, Mina Lundgren, Yuima Nakazato, Minna Palmqvist, Ana Rajcevic, Marloes ten Bhömer, Emilia Tikka, Iris van Herpen,  Daniel Widrig, Anna-Nicole Ziesche. Kuratorka: Dobrila Denegri. Współpraca: Linda Loppa, dyrektor Polimoda, Florencja / Kaat Debo, dyrektor MoMU – Fashion Museum, Antwerpia / Helena Hertov, założycielka Fashionplay, Sztokholm / Annemartine van Kesteren, kuratorka Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam / Stefan Siegel, założyciel NOT JUST A LABEL, Londyn.

Do 26 maja 2013. Zielona Góra. Muzeum Ziemi Lubuskiej. Bogusław Strzegowski, "Szklane Domy".

Do 7 maja 2013. Katowice. Galeria Pusta Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek. Waldemar Jama, "Fotografia..." Waldemar Jama urodził się w 1942 roku. Ukończył ASP w Poznaniu. Od 1973 roku jest członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików. Autor wielu wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą, a także zbiorowych m.in. Polska sztuka kreacyjna(1973-1975) w Chalon sur Saone, Tokio i Essen; Fotografowie europejscy w 1985 roku w Berlinie czy Polska fotografia intermedialna lat 80-tych w 1988 roku w Poznaniu. Otrzymał stypendia artystyczne Ministerstwa Kultury i Sztuki w dziedzinie fotografii w 1981 i 1998 roku. Autor cykli fotograficznych: Wizerunki , Fantomy, Podróże, Auschwitz, Niebo, Gry wojenne, Śląskie rydwany. Obecnie w katowickiej ASP prowadzi zajęcia z fotografii.
Artysta na wystawie w galerii Pustej przedstawi nowy cykl swoich prac, serię „Bellmeriada” i „Puszka Pandory”, nigdy dotąd nie wystawianą.

Do 5 maja 2013. Poznań. Art Stations. "Performer. Wystawa, Film, Sztuka, Życie". Performer” to przedsięwzięcie szczególne, wystawa artysty – Oskara Dawickiego, a jednocześnie łącząca różne dyscypliny – sztukę, film i literaturę – opowieść o nim samym jako postaci fikcyjnej. Tytułowy performer, alter ego Dawickiego, pojawia się tu w różnych wcieleniach, również w towarzystwie zaprzyjaźnionych artystów oraz prac z Kolekcji Grażyny Kulczyk, nieustannie badając granice między dziełem sztuki a rzeczywistością. Oskar Dawicki urodził się w 1971 roku na Kociewiu. Posługuje się metodami sztuki konceptualnej i performansu, aby reaktywować postromantyczną figurę twórcy zarażonego egzystencjalnym bólem istnienia. Uprawia ponowoczesne dzieło totalne, w którym sztuka i życie zlewają się w jedno: ciąg mniej lub bardziej spektakularnych klęsk i drobnych codziennych porażek prowadzących do ostatecznej wielkiej przegranej – śmierci. Dawicki przyjmuje rolę ironisty i iluzjonisty, wdziewa nieco przymałą i wyblakłą brokatową marynarkę, by zaczarować na krótką chwilę publiczność swoim przewrotnym poczuciem humoru i cierpkim sceptycyzmem. (...) Zwieńczeniem wystawy będzie przedpremierowy pokaz filmu „Performer” w Art Stations Foundation by Grażyna Kulczyk, podkreślający zaangażowanie fundacji w produkcję filmu, ale też oryginalną formułę wystawy jako swoistego rozwinięcia planu filmowego i zarazem dopełnienie historii opowiadanej na ekranie. (Łukasz Gorczyca, kurator)  

Do 5 maja 2013. Łódź. Muzeum Sztuki. "Themersonowie i awangarda". Także artyści: Jankel Adler, Raoul Hausmann, Jarosław Kozłowski,  Wojciech Puś i Kurt Schwitters. On – pisarz, artysta i kompozytor. Ona –  malarka, ilustratorka książek, scenografka. Franciszka i Stefan Themersonowie zajęli się wspólnym tworzeniem filmów eksperymentalnych i należeli do grona najbardziej wszechstronnych twórców awangardowych w polskiej sztuce XX wieku. Wystawa ukaże charakter współpracy między dwojgiem artystów, którzy w latach 30. ubiegłego stulecia zaproponowali, w kontekście polskim, unikalną i bezprecedensową formułę filmu eksperymentalnego. Łącząc poetykę fotomontażu z lirycznym wymiarem kadru filmowego, Themersonowie wyprzedzili o kilkadziesiąt lat doświadczenia artystów spod znaku nowych mediów. Podkreślając różnorodność wątków twórczości Themersonów, wystawa ujawni korespondencje między ich pracami, a wybranymi pracami przedstawicieli pierwszej awangardy i sztuki współczesnej. Zamierzeniem projektu jest przybliżenie współczesnym odbiorcom idei awangardy w rozumieniu Themersonów. Idea ta kojarzyła ich prace z funkcją wypracowywania środków służących osiągnięciu stanu jedności doświadczenia zmysłowego i aktywizacji możliwości intelektualnych odbiorcy. Program ten realizowali w ramach poszukiwań o charakterze intermedialnym, badających korespondencje między przekazami artystycznymi, formułowanymi za pomocą różnego rodzaju mediów: fotogramu, rysunku, obrazu malarskiego, tekstu literackiego. Modelem i stałym punktem odniesienia dla tych praktyk był film, pojmowany przez Themersonow jako medium dopuszczające różnorodność procedur obrazotwórczych oraz wyposażone w funkcję stymulatora procesów wyobraźni. Zaproponowana przez Themersonów poszerzona formuła filmu kojarzy twórczość artystyczną z funkcją umożliwiania dostępu do rzeczywistości – odzyskiwania „rzeczywistości rzeczy”, przesłoniętej przez języki polityki oraz ideologii. W obliczu doświadczeń wojennych kojarzyli oni ducha awangardowej rebelii ze sprzeciwem wobec wszelkich przejawów konserwatyzmu i instrumentalnie pojmowanej racjonalności. Twórczość Themersonów uznać można zatem za uogólnienie idei klasycznej awangardy, próbę jej ocalenia i zaszczepienia w nowym kontekście historycznym – zdewastowanym krajobrazie kulturowym powojennej Europy. Wystawa obejmować będzie projekcje ocalałych filmów Franciszki i Stafana Themersonów: „Przygoda człowieka poczciwego” (1937), „Calling Mr. Smith” (1943) oraz „Oko i ucho” (1944-45), związane z twórczością filmową kolaże i fotogramy Stefana Themersona. Ponadto będzie można zobaczyć bogaty wybór prac rysunkowych i malarskich Franciszki Themerson oraz zrealizowane wspólnie przez Franciszkę i Stefana publikacje wydawnictwa Gaberbocchus Press. Ujawnimy również pokrewieństwa między postawami Themersonów, a postawami innych artystów, kojarząc ich prace z pracami m.in. Jankela Adlera, Raoula Hausmanna i Kurta Schwittersa. Dopełnieniem projektu będą dwie prace współczesne – Jarosława Kozłowskiego i Wojciecha Pusia. Prezentowane na wystawie prace pochodzą z kolekcji: Muzeum Sztuki w Łodzi, Sprengel Museum w Hanowerze, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Themersons Archive w Londynie, Ubu Gallery w Nowym Jorku, Israeli Museum w Jerozolimie, Fundacji Signum, kolekcji prywatnych we Francji i w Polsce.

Do 28 kwietnia 2013.Warszawa. Muzeum Łazienki Królewskie. "Bacciarelli i inni. Królewska kolekcja obrazów Stanisława Augusta".

Do 26 kwietnia 2013. Katowice. Rondo Sztuki. Ryszard Czernow, "Świat z cegieł". Mówi artysta: ”Kiedy długo mieszkamy w jakimś miejscu, to z czasem, w wyniku monotonii codziennego oglądania tych samych widoków, zatracamy wrażliwość widzenia otaczającego nas świata. Codzienna rutyna zaciera w nas świeżość spojrzenia, jaką mamy znalazłszy się w nowym otoczeniu. Śląsk nie jest dla mnie nowym miejscem, aby jednak zacząć rozumieć to miejsce, potrzebowałem dużo czasu. W miarę upływu lat Śląsk stawał się dla mnie coraz bardziej fascynujący. (…) Śląsk jest dla mnie przede wszystkim magiczny. Teraz, kiedy wygaszono jego wielkie piece, umiera jego stare industrialne serce. Na scenie wielkiego spektaklu historii, który rozgrywał się tu w przeszłości, pozostały jedynie resztki dawnych, nierozebranych jeszcze do końca dekoracji. (…) Z niechęci do oglądania nowego, jałowego i pustego świata z dominującym blichtrem marketów – zrodziła się moja potrzeba cofnięcia się w czasie, do przełomu XIX i XX wieku. Był to dla Śląska okres wielkich przemian. Rodziły się i upadały fortuny wielkich śląskich przemysłowców. To wtedy powstał swoisty świat z cegieł. Tropem, który skutecznie zaczął mnie wieść przez minione dziesięciolecia, stała się właśnie ceglana architektura. To ona, jak genetyczny kod, najtrwalej przechowała widoki z przeszłości(...)”.

Do 19 kwietnia 2013. Gdańsk. Gdańska Galeria Miejska 1. Cecily Brennan, "Naznaczenie / Marked". „Podczas pierwszej indywidualnej wystawy w Polsce, Cecily Brennan pokaże trzy swoje prace wideo. Ze względu na bardzo wysoki ładunek emocjonalny każdej z nich, żeby zapewnić oglądającym możliwość absolutnego skupienia, zdecydowałyśmy się zaprezentować je pojedynczo, jedną po drugiej: ‘Unstrung’ (09.03 - 24.03.) ‘Black Tears’ (26.03 - 07.04) i ‘Melancholia’ (09.04 - 19.04). Każda z tych prac w inny sposób podejmuje wspólny temat, który artystka nazywa ‘naznaczeniem/marked’. Tytułu ten najkrócej można zdefiniować jako badanie cielesności psychicznej - czyli ograniczenia jakie narzuca nam właśnie cielesność, związany z nią fizyczny ból i cierpienie, a potencjalność przekroczenia tej bariery, które umożliwia nam psychika albo wręcz przeciwnie pogłębienie tego ograniczenia poprzez traumę czy depresję. (…) Prace Cecily Brennan czerpią z różnych nurtów, między innymi psychoanalizy, feminizmu, wychodząc równocześnie poza nie i ukazując złożoność człowieczeństwa in toto”. (Iwona Bigos, kuratorka)

Do 17 kwietnia 2013. Szczecin. Muzeum Narodowe. "Figura. Sztuka 1. połowy XX wieku ze zbiorów MNS". Poszczególne wątki narracji wystawy „Figura” ukazują charakter zbiorów rzeźby statuarycznej i portretowej pierwszej połowy XX wieku. Przestrzenny, wielowymiarowy, plastyczny – także w przenośnym znaczeniu tych słów – wizerunek człowieka, utrwalony przez generacje rzeźbiarzy najsilniej związanych z okresem dwudziestolecia międzywojennego, dopełniają dzieła malarskie. Spośród bogatej kolekcji Muzeum Narodowego w  Szczecinie wybrano jednak tylko takie obiekty, które w trojaki sposób nawiązują do pojęcia rzeźby: na poziomie ikonograficznym, gdy dokumentują oblicze jej twórcy lub stanowią jej płaszczyznowy widok; na poziomie formalnym.

Do 14 kwietnia 2013. Warszawa. Muzeum Literatury. "Władysław Sebyła. Nokturn†1940". Celem projektu jest przywrócenie naszej pamięci sylwetki wybitnego, wszechstronnego (poeta, muzyk, malarz), artysty, który podzielił los ponad 20 tysięcy polskich jeńców wojennych zamordowanych w Katyniu. Muzeum Literatury jako jedyna placówka w kraju posiada unikatowy zbiór archiwaliów (rękopisy, obraz, rysunki Władysława Sebyły, pamiętniki jego żony, Sabiny Sebyłowej i liczne fotografie), który po raz pierwszy w wybranej, dużej części zostanie zaprezentowany publiczności.

Do 8 kwietnia 2013. Jelenia Góra. BWA. Jakub Czyszczoń, "Czasami wędrujesz całą noc, czasami przesypiasz cały dzień".

Do 8 kwietnia 2013. Jelenia Góra. BWA. Seweryn Swacha, "Historia pewnego przypadku, który prowadzi do wyboru".

Do 7 kwietnia 2013. Gdańsk. CSW Łaźnia. Thorsten Goldberg, "54o24 Min". Podsumowanie dwudziestu lat twórczości niemieckiego artysty Thorstena Goldberga, mieszkającego w Berlinie, specjalisty od sztuki w przestrzeni publicznej. Zrealizowane prace w przestrzeni publicznej Thorstena Goldberga, które często odnoszą się do wizji popularnych idylli i motywów tęsknoty za rajem, są zrekonstruowane bądź przywrócone na wystawę i połączone ze szkicami, rysunkami i dokumentacją fotograficzną prac niezrealizowanych. Oprócz prac historycznych autor przygotował kilka nowych realizacji, stworzonych w 2012 roku. Wystawa prezentuje twórczość artysty, bardzo różnorodną, bo autor nie przywiązał się nigdy do żadnej formy, charakterystycznego stylu, materiału czy medium; zostaną pokazane rzeźby, obiekty, instalacje, szkice koncepcyjne, fotografie, fotomontaże, rysunki i projekcje – projekty w przestrzeni publicznej i proces ich tworzenia oraz niektóre instalacje przeznaczone do wnętrza.

Do 7 kwietnia 2013. Gdańsk. Galeria NCK. Gosia Golińska, 'Sprawność: kobieta" „Tęsknię za kobiecą solidarnością” - wyznaje artystka - „a bycie kobietą to nie taka prosta sprawa, ponieważ wcielamy się w życiu w tak wiele ról”. Ze swoistym dla siebie poczuciem humoru artystka sięga zatem do terminologii harcerskiej, gdzie młodzi adepci i adeptki mogą zdobywać „sprawności” – czyli umiejętności, biegłość w danych dziedzinach. Na wystawę składać się będą 2 instalacje site specific. Jedna inspirowana jest obrazem „Szał Uniesień” Podkowińskiego, a druga „Wszystkie jesteśmy córkami”, wykorzystywać będzie podarowane artystce sukienki. Prezentowane będzie również wideo „Zostań Wenus", przygotowane we współpracy z Klubem Studenckim Żak i Teatrem Amareya.

Do 7 kwietnia 2013. Olsztyn. Galeria BWA. Renata Zimnicka-Prabucka, "Transkrypcje malarskie".

Do 7 kwietnia 2013. Zielona Góra. Galeria BWA. Gizela Mickiewicz, "Pokaz siły". W swoich najnowszych pracach Gizela Mickiewicz podważa porządek, który panuje w świecie przedmiotów. "Rzeczy istnieją w naturalnych zbiorach, wybór jednej odnosi do kolejnej. Chybione jest mówienie o pojedynczym przedmiocie, słuszniej jest zająć się powiązaniami" - mówi autorka. Gizela Mickiewicz (ur. 1984) jest absolwentką Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu oraz autorką cyklów rysunkowych, instalacji i rzeźb. Brała udział w wystawach zbiorowych, m. in. Samsung Art Master 7, CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, 6TM - 6 Biennale Młodych, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko, The Museum Problem, Frutta Gallery w Rzymie czy Arbeitdisziplin, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu oraz indywidualnych: Połyk na holu, Galeria Stereo w Poznaniu. Wystawa jest realizowana we współpracy z Galerią Stere.

Do 7 kwietnia 2013. Olsztyn. Galeria BWA. Henryk Cześnik, Jan Pruski, Jurgen Huber, "Świat się zeszmacił, ja do tego ręki nie przyłożę".

Do 7 kwietnia 2013. Radom. Muzeum Sztuki Współczesnej. "Treści i forma w sztuce współczesnej". Ta wystawa to niespodzianka i zarazem eksperyment. Prezentuje program edukacyjny, który można streścić słowami: Muzeum Sztuki Współczesnej drogą w świat kultury. Obrazy, rysunki, grafiki, rzeźby, obiekty, fotografie z kolekcji Muzeum. Dzieła wykonane w różnych technikach. Zestawione tak, by pokazać jak różne treści przekazują twórcy, wybierając do tego różne techniki i rozwiązania formalne. Wystawa może być lekcją czytania dzieł sztuki, zapisywanego w nich sensu, a zarazem patrzenia na stworzoną przez artystę formę. A więc są dzieła ukazujące otaczający świat i ludzi, opowiadające o uczuciach (głównie o miłości); człowieku i Bogu; świecie kultury i pamięci każdego z nas, a także świecie wyobraźni. Zarówno arcydzieła kolekcji (fragmenty innych wystaw), jak też prace, których odwiedzający Muzeum dotąd nie oglądali.

Do 7 kwietnia 2013. Toruń. Centrum Sztuki Wozownia. Izabela Łapińska, "Filmowy defekt samotności".

Do 7 kwietnia 2013. Toruń. Centrum Sztuki Wozownia. Iwona Szpak, "Obiekty lewitujące/ Punkt widzenia".

Do 7 kwietnia 2013. Toruń. Centrum Sztuki Wozownia. Karolina Żyniewicz, "Kwarantanna".

Do 7 kwietnia 2013. Poznań. Galeria Miejska Arsenał. "Genealogie pracy".

Tytułowe genealogie są rozumiane z jednej strony jako historie pokrewieństw, zbliżeń, analogii czy opozycji konstytuujących się w dziejach pracy twórczej. Z drugiej strony – pojawia się odniesienie do koncepcji Michela Foucaulta, w której genealogia jest metodą badania humanistyki, pytającą o sposoby formowania się rozmaitych dyskursów, warunki ich istnienia, towarzyszące im normy. Wystawa jest próbą przyjrzenia się określonym trybom pracy, sposobom wytwarzania – rozproszonej w różnych systemach odniesień – władzy produkowania domeny przedmiotów oraz ich afirmacji i negacji.

Do 5 kwietnia 2013. Poznań. ABC Gallery. Bartosz Kokosiński, "Gorączka". BARTOSZ KOKOSIŃSKI urodził się w 1904 roku. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie gdzie w 2009 r. uzyskał dyplom na Wydziale Malarstwa w pracowni prof. Andrzeja Bednarczyka. Interesuje go problematyka dotycząca definiowania pojęć obrazu i obrazowania. Autor prac malarskich, obiektów, instalacji i video. Jest trzykrotnym stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Brał udział w wielu wystawach zbiorowych, m.in. „Mleczne zęby" w BWA w Katowicach (02.2013). Autor wystaw indywidualnych, m.in. w BWA w Katowicach, w Bunkrze Sztuki w Krakowie, Galerii Kameralnej w Słupsku. Notowany na 9 miejscu w rankingu młodych artystów dziennika Rzeczpospolita „Kompas młodej sztuki 2012" (Rzeczpospolita 19.11.2012). Metodą twórczą Bartosza Kokosińskiego jest przekładanie podejmowanych problemów na zabiegi czysto formalne.

Do 2 kwietnia 2013. Katowice. Rondo Sztuki. Anna Knop, "Tomorrow never comes". W ramach projektu "Przestrzeń młodych".
Wystawa Anny Knop TOMORROW NEVER COMES to wystawa szczególna. Jest wynikiem rozciągniętego w czasie swoistego artystycznego eksperymentu. Eksperyment ten Ania Knop przeprowadziła na sobie samej, a dwa lata na jego przeprowadzenie konieczne były z prostego powodu. Czasowa perspektywa była jednym z elementów które poddawane były eksperymentowi. Ania Knop, studentka Malarstwa w katowickiej ASP, na rok przed obroną swojego dyplomu postanowiła, że tematem jej dyplomowych obrazów będzie przyszłość. Jej własna najbliższa przyszłość, i związane z nią nadzieje i obawy. Sam dyplom i jego obrona, jako najbardziej wyrazisty punkt bliskiej przyszłości stał się punktem orientacyjnym, i w konsekwencji pośrednim lub bezpośrednim tematem wszystkich obrazów.

Do 1 kwietnia 2013. Bielsko-Biała. Galeria Bielska BWA. Jarosław Modzelewski, "Stare papiery". Wystawa „Stare papiery” prezentuje prace na papierze – szablony, szkice i rysunki – z lat 1981–1986. Będą to rysunki i szkice do obrazów z okresu poprzedzającego działalność Gruppy, powstałe w czasie wspólnych sesji malowania w warszawskiej galerii Dziekanka, a także wielkoformatowy rysunek stworzony wspólnie z Pawłem Kowalewskim w czasie akcji Gruppy pt. „Rysunek na miejscu” w Galerii Obraz w Poznaniu w 1988 roku. Wystawę uzupełnią rysunki i szablony będące puntem wyjścia dla powstania tak ważnych obrazów artysty, jak np. „Bieg czerwonych ludzi” z 1983 roku.

Do 1 kwietnia 2013. Bielsko-Biała. Galeria Bielska BWA. Leszek Oprządek, "X", obiekty i rentgenogramy. Wystawa prac krakowskiego artysty wizualnego, absolwenta Wydziału Rzeźby (1988) i Wydziału Malarstwa (1991) na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Artysta traktuje przestrzeń wewnętrzną swoich obiektów jako niedostępną tajemnicę. Tworzył początkowo ażurowe struktury ceramiczne, chowając jedną w drugiej, uwidaczniając tylko częściowo formę wewnętrzną. Od 1996 roku zaczął sięgać po technikę zdjęć rentgenowskich, które odczytują i przekazują to, co ukryte wewnątrz. Od tego czasu prace artysty składają się z dwóch ściśle zespolonych elementów: ceramicznej, betonowej lub gipsowej formy z tajemnicą zamkniętego w niej kształtu i podświetlonej kliszy rentgenowskiego zdjęcia ujawniającego ten kształt. – „Wykonany przez siebie obiekt traktuję jako wycinek przestrzeni, którą badam i odkrywam na nowo. Okazuje się, że przestrzeń daje początek nieskończonej liczbie obrazów, które segreguję i wybieram. Czasem pozostaje jeden, najważniejszy. Przestrzeń złożona jest z nieskończonej ilości punktów, które oko rozróżnia jako położone bliżej lub dalej. Punkty układają się w linie, przecinają się tworząc trójkąty, kwadraty, okręgi, bryły geometryczne. Tworzy się siatka, trwała struktura odniesień i wzajemnych relacji, dająca poczucie ładu”.

Do 30 marca 2013. Warszawa. Galeria Propaganda. Gruppa, "Oj, dobrze już".

Do 30 marca w warszawskiej Galerii Propaganda trwać będzie wystawa „Oj, dobrze już” – pokaz nie tyle zbiorowy, co gruppowy, gdyż jego bohaterami są członkowie słynnej Gruppy: Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk, Ryszard Woźniak. Choć szczyt popularności formacji przypadł na 8. dekadę XX wieku, kiedy artyści malarskim gestem reagowali na społeczno-polityczne realia, to z perspektywy lat, ich postawa twórcza wydaje się w jakimś sensie ponadczasowa, a może po prostu znów adekwatna. „Chcę, aby zamalowana przeze mnie powierzchnia była dokumentem absurdalnej rzeczywistości, dokumentem na niedorzeczność życia w niej” – deklarował Pawlak. Twórczość Gruppy w sferze formalnej była zróżnicowana – od niezwykle ekspresjonistycznych obrazów Ryszarda Grzyba po bardziej statyczne kompozycje Jarosława Modzelewskiego, od plakatowego skrótu stosowanego przez Włodzimierza Pawlaka po rozbudowane kalambury Marka Sobczyka

Do 30 marca 2013. Bydgoszcz. Galeria BWA . Viola Kuś, "W napięciu przegrzanych neuronów". Wystawa w Galerii Miejskiej BWA wraz katalogiem jest formą nagrody w konkursie POLYGONUM 2 (2 WYSTAWA SZTUKI TWÓRCÓW WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO, Bydgoszcz 2010) dla Violi Kuś (2 nagroda za instalację video - dance, projekcja w 4 kierunkach).

Do 24 marca 2013. Katowice. Rondo Sztuki. "Jaremianka: pasja i konsekwencja". XXI Festiwal Ars Cameralis JAREMIANKA: PASJA I KONSEKWENCJA. Wystawa w dwóch aktach
AKT 1: 25.01 –17.02.2013
AKT 2: 1.03 – 24.03.2013
Maria Jarema (1908–1958) – jedna z największych indywidualności artystycznych XX wieku. Założycielka I i II Grupy Krakowskiej jak też eksperymentalnego teatru plastyków – powołanego do życia przez jej starszego brata, Józefa Jaremę – Cricot I i Cricot II. W latach 1929–35 była studentką krakowskiej ASP, gdzie wybrała pracownię rzeźby prowadzoną przez Xawerego Dunikowskiego, który bardzo szybko docenił zdolności oraz talent młodej artystki. Także w latach studenckich rzeźbiarka – zwana przez najbliższych Jaremianką – spotkała Henryka Wicińskiego, Jonasza Sterna, Saszę Blondera, swojego przyszłego męża Kornela Filipowicza i nieco później Tadeusza Kantora. Jej nowi przyjaciele bardzo szybko stali się stałymi gośćmi domu klanu Jaremów na Woli Justowskiej w Krakowie.
Przygotowana przez Ars Cameralis, wraz z synem artystki Aleksandrem Filipowiczem, wystawa Jaremianka: pasja i konsekwencja jest próbą ukazania jej świadomej drogi twórczej od rzeźby do malarstwa abstrakcyjnego. Pierwsze rzeźbiarskie kompozycje artystki wyróżniały się zwartą i wyrazistą konstrukcją silnie inspirowaną naturą, następnym krokiem było maksymalne uproszczenie formy na rzecz ekspresji i podkreślenia jej relacji z przestrzenią. Podczas II wojny światowej, kiedy dostęp do materiałów rzeźbiarskich był znacznie utrudniony, Jaremianka zwróciła się w stronę malarstwa, które zaczęło dominować w jej twórczości. Eksperymenty z możliwościami transformacji rzeczywistości i defiguracją wyznaczają nowy kierunek jej poszukiwań twórczych. Zaczyna dominować fascynacja ruchem wyrażana kolorem jak też bryłą. Artystka poszukuje własnego rytmu, siły i dynamizmu. (tekst: Ada Grzelewska)

Do 23 marca 2013. Bytom. CSW Kronika. Bartek Materka, "Gdzie masz czapkę?" Bartek Materka korzysta z fotografii (własnych lub cudzych) czy kadrów filmowych, szukając w nich niedociągnięć, podkreślając to, co niewyraźne, przetwarzając do niepoznania pierwowzór, czyniąc często motywem przewodnim element błahy, drugorzedny, nadając mu istotną wagę poznawczą. W części prac powstałych w oparciu o śląskie wizyty bazuje na fascynujących zdjęciach z lat siedemdziesiątych użyczonych z prywatnego archiwum chorzowskiej rodziny. Przetwarzając, rejestruje pęknięcia, zamazania, przypadkowości, abberacje widzenia, podkreśla wątki z psychologii i percepcji. Nie jest to jednak malarstwo dekonstruujące status fotografii (jej nieprawdy Materka jest świadomy), ani odnoszące się do medium jako horyzontu, ile raczej znajdujące w niej pretekst do tworzenia całkowicie nowych sytuacji wizualnych i transferu emocji (często melancholijnych), zachowujące świadomość jednoczesnej nadprodukcji obrazów w dzisiejszym świecie. Figuratywne prace Materki wchodzą na teren nie-porządku myślenia abstrakcyjnego malarskiego obrazu, posiadając kolejną, ale paradoksalnie spójną wyraźną warstwę kształtów organicznych, rastra, lineranych kratownic; czasem dopełniających w tle struktur ornamentu, innym razem psychodelicznego rozmycia. Bartek Materka z pełną mocą ujawnia formalne walory dziedziny, kompulsywne czucie farby, płótna czy jakości kompozycyjnych etc. Można oczywiście byłoby umieścić go  w którejś z malarskich tradycji, wskazać antenatów, tło zmian czy pochodzenie wątków (relacja fotografia - malarstwo). Jednak to nie symptomy konkretnej dziedziny sztuki wydają się tu najciekawsze, ile adekwatność wyboru jako postawy artysty. Sztuka Bartka Materki pomimo ikonicznych i technicznych podobieństw nie musi być rozpatrywana w jego ramach. Jest niejako ufundowana na osobności bazującej na osobowości. To nie gra formalna, ale raczej sposób widzenia (postawa właśnie) stoi u jej początków. Nie mamy do czynienia z patentowaniem pomysłów, rytualnym powtarzaniem motywów, ogrywaniem kolejnych, sprawdzonych serii.

Do 14 marca 2013. Częstochowa. Centrum Promocji Młodych Muzeum Częstochowskie. Festiwal Działań Performatywnych OFFsceniczny. 

Do 10 marca 2013. Częstochowa. Miejska Galeria Sztuki 25. Plener miejski "Co z tą kulturą?"

Do 10 marca 2013. Częstochowa. Miejska Galeria Sztuki. XXXVIII Jurajska Jesień 2012 - wystawa poplenerowa.

Do 10 marca 2013. Częstochowa. Miejska Galeria Sztuki. Marcin Jakubczak, "To dom. Przestrzenie kontemplacji". Prace prezentowane na wystawie malarstwa Marcina Jakubczaka oscylują wokół tematu domu. Formalnie są poszukiwaniem, eksperymentowaniem z kolorem, fakturą, kompozycją oraz materiałami wykorzystanymi w obrazach. Autor o swojej wystawie pisze: „Prostokąty i kwadraty, pojedynczo lub w grupie, uproszczone, zsyntetyzowane, mniej lub bardziej ekspresyjne. W moim zamyśle są one chatami, stodołami, chlewami i innymi, raczej wiejskimi budynkami. Są romantycznym symbolem domu, czegoś do czego zmierzamy, dążymy, czego pragniemy. (…) Czworokąty zostały poddane pewnego rodzaju malarskiej iluminacji, poświęceniu i wyniesieniu do rangi obiektu kontemplowanego.

PROJEKT. Projekt Koła Naukowego Grafiki Warsztatowej “Pozdrowienia z KATO” GrÜße aus KATO, Greetings from KATO. „Pozdrowienia z KATO” to cykl wystaw tematycznych poświęconych Katowicom w galeriach i innych placówkach wystawienniczych w kraju i zagranicą. Szukamy studentów wydziału artystycznego chętnych do wzięcia udziału w naszym projekcie. Idea jaka nam przyświeca to próba ukazania Katowic z punktu widzenia młodych artystów - ludzi, dla których Katowice i specyfika tego miejsca jest szczególną inspiracją w pracy twórczej. Poprzez odwołanie się do najwcześniejszej historii i procesu tworzenia się Katowic, które na przestrzeni 150 lat z niewielkiej przemysłowej gminy stały się ważnym i prężnie działającym ośrodkiem kulturalnym i przemysłowym, pragniemy pokazać, że siłą tego miasta byli i są twórczy, kreatywni i przesiębiorczy ludzie. To forma promocji nietylko Katowic jako młodego, rozwijającego się europejskiego miasta, ale także młodych artystów, związanych ze śląskiem, których twórczość jest odbiciem potencjału tego miejsca. Odwołując się do tytułu projektu - wyślijmy artystyczną pocztówkę z KATO w świat! Forma i technika prac jest dowolna - od tradycyjnej grafiki warsztatowej do video artu. Projekt realizowany będzie na zasadzie wystawy kuratorskiej. Doboru projektów lub gotowych już prac dokonają wykładowcy wydziału artystycznego. https://www.facebook.com/PozdrowieniaZKato

Do 20 lutego 2013. Łódź. Centralne Muzeum Włókiennictwa. Michał Batory, "Plakaty i obiekty". Atelier artysty, las obrazów, mur plakatów czekają na odwiedzających wystawę „Plakaty i obiekty” Michała Batorego w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Artysta prezentowanymi pracami potwierdza, że słusznie nazywany jest najlepszym kontynuatorem polskiej szkoły plakatu. Stworzone przez Michała Batorego dzieła często balansują na pograniczu świata realnego i  wyimaginowanego. Według niego plakat nie może poddawać się jedynej możliwej interpretacji, powinien być zaszyfrowany, inaczej staje się nudny i banalny. Dlatego Michał Batory lubi w swoich projektach ożywiać przedmioty lub uprzedmiotawiać ciała.

Do 15 stycznia 2013. Katowice. Rondo Sztuki. "Deklinacje. Marzec-październik 1968. Grafiki Pabla Picassa z kolekcji rodziny Crommelynck". Założeniem wystawy jest ukazanie Picassa jako sztandarowego artysty modernizmu; twórcy, który u schyłku swojego życia sięga po klasyczną technikę artystyczną, jak się okazuje niezwykle aktualną we współczesnej epoce telewizji i kultury masowej.

Do 13 stycznia 2013. Gdańsk. CSW Łaźnia. Kamil Kuskowski, "Szczęście w nieszczęściu".

Do 13 stycznia 2013. Kraków. Muzeum Narodowe. "Zamieszkanie 2012. Miasto ogrodów, miasto ogrodzeń". „ZA-MIESZKANIE 2012” to projekt poświęcony zmianom, jakie zaszły we współczesnej architekturze mieszkalnej (a także urbanistyce i planistyce), ich związkom z tożsamością mieszkańców i postępującymi zmianami w przestrzeni miasta oraz tworzącym się stopniowo rozwarstwieniem społecznym. Projekt obejmuje badania socjologiczne oraz przygotowanie ekspozycji. Wystawie towarzyszy instalacja ogrodowa usytuowana na placu przed fasadą Gmachu Głównego Muzeum Narodowego. Projekt „Za-mieszkanie 2012” nawiązuje do „Wystawy architektury i wnętrz w otoczeniu ogrodowem”, która odbyła się w Krakowie w 1912 roku w bezpośrednim sąsiedztwie nieistniejącego wtedy jeszcze Gmachu Głównego Muzeum Narodowego, na terenach przylegających do Błoń i Parku Jordana.

Do 13 stycznia 2013. Kraków. Muzeum Narodowe ."Andrzej Wróblewski. Patrzeć wciąż naprzód". Tytuł niniejszej wystawy zaczerpnięty został z zapisków artysty ze stycznia 1948 r. Wyznania Wróblewskiego przenika poczucie nierozerwalności sztuki i życia. Towarzyszy im nieustanne napięcie wywołane kontrastem między aktem kreacji a przyziemnością funkcjonowania w ramach społeczeństwa, w strukturze akademii, rodziny, jak i pośród krakowskich kolegów-artystów. Wystawa Patrzeć wciąż naprzód łączy prace ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie oraz krakowskich kolekcji publicznych i prywatnych w cztery przenikające się narracje.

Do 13 stycznia 2013. Gdańsk. CSW Łaźnia. Anna Baumgart. "Część zamiast całości".

Do 13 stycznia 2013. Szczecin Muzeum Sztuki Współczesnej. Oddział MN w Szczecinie. 9. Bałtyckie Biennale Sztuki Współczesnej "Ciemna strona księżyca".

Do 6 stycznia 2913. Gdańsk. Gdańska Galeria Miejska "Tropikalizmy". Wystawa Tropikalizmy po raz pierwszy w Polsce zaprezentuje prace współczesnych artystów brazylijskich tj. grupę artystyczną Chelpa Ferro oraz Johanasa de Andrade. Prace nawiązują do zagadnień pamięci i jej reprezentacji, formy dokumentu, fikcji, przeszłości, teraźniejszości, lokalności oraz odległej egzotyczności. Wydarzeniami towarzyszącymi wystawie będzie performance Chelpa Ferro oraz  performance grupy Langfurtka, w przestrzeniach Fabryki Batycki, (Dolne Miasto, Gdańsk). Powstanie również dwujęzyczna publikacja - planowany zbiór interrelatywnych tekstów, dotyczących postkolonializmu oraz performatywności, przygotowany przez krytyków i teoretyków z Polski i Brazylii.

Do 4 stycznia 2013. Poznań. Galeria Szyperska. Tadeusz Sobkowiak - „Ocielenie Świata”. „Wernisaż Tadeusza Sobkowiaka nie jest zapowiedzią apokalipsy, lecz cudu. Bo cuda się zdarzają. Należy do nich cud narodzin nowego świata, nowej sztuki i sposobu myślenia (chociażby w prywatnym świecie artysty). Świat nie zgłupieje, nie zniknie, nie wyparuje ani nie pęknie jak bańka mydlana. To symbol narodzin, zwiastun jakiegoś Początku. Tadeusz Sobkowiak malował dniami i nocami, na jawie i we śnie, na trzeźwo i na rauszu. Przedstawione na płótnach lub na papierze flora i fauna, połączyły siły, by wprawić w ruch tryby wszechświata. Zwierzęta, rośliny, tajemnicze istoty i ludzie ginęli w żywiołach, aby narodzić się na nowo. Woda, Ogień, Powietrze i Ziemia przenikały się wzajemnie, tworząc kosmiczny pulsujący organizm, nową strukturę i jakość.” (Zuma Chanako)

Do 31 grudnia 2012. Poznań. Galeria Art Stations, Stary Browar. "Moving is living". Artyści: Carlos Cruz-Diez, Loris Gréaud, Gerhard Von Graevenitz, Sebastian Hempel, Žilvinas Kempinas, Tim Knowles, Victor Vasarely. Wystawa MOVING IS LIVING w galerii Art Stations to kolejna odsłona prac z Kolekcji Grażyny Kulczyk, w ramach której dzieła klasyków z kręgu światowej sztuki optycznej i kinetycznej zostaną zestawione z pracami młodych, niezwykle interesujących artystów, nieprezentowanych dotąd w Polsce. Wystawa towarzyszy trzeciej edycji Mediations Biennale, zatytułowanej THE UNKNOWN.

Do 30 grudnia 2012. Elbląg Galeria El, Janusz Kapusta, "Między sztuką a matematyką".

Do 30 grudnia 2012. Toruń. CSW Znaki Czasu. "Thomas i Helke Bayrle". Thomas Bayrle to jeden z najważniejszych współczesnych artystów niemieckich, reprezentant krytycznej odpowiedzi na amerykański pop-art. Bayrle od połowy lat 60. tworzy ręcznie i przy użyciu najskromniejszych środków bardzo złożone wizualnie i graficznie wzory nazywane Superstrukturami. Są to obrazy o mocnym, niemal hipnotyzującym i oszałamiającym działaniu, konstruowane w procesie obsesyjnego powtarzania motywów zaczerpniętych ze słownika popularnych i komercyjnych obrazów. Atrakcyjne i wręcz uwodzicielskie wizualnie prace artysty ujawniają jego bardzo głębokie zaangażowanie w problemy polityczno-społeczne. Helke Bayrle to artystka i twórczyni filmowa urodzona w Toruniu, która emigrowała do Niemiec w czasie II wojny światowej. Mieszka i pracuje we Frankfurcie nad Menem. Zrealizowała ogromną liczbę filmów dokumentalnych poświęconych sztuce, przeprowadzając wywiady z najbardziej znaczącymi dziś artystami.

Do 30 grudnia 2012. Toruń. CSW Znaki Czasu. Józef Robakowski, "Moje własne kino"

Do 30 grudnia 2012. Toruń. CSW Znaki Czasu. "Państwo wojny. Prace z kolekcji Galerii Wymiany".

Do 21 października 2012. Niemcy. Frankfurt. Museum Junge Kunst. Ryszard Woźniak, "Sztuka, jaką lubię". Od 2007 roku Muzeum Młodej Sztuki w ścisłej współpracy z Galerią BWA w Zielonej Górze prezentuje polska sztukę współczesną. W tym roku wystawia malarstwo Ryszarda Woźniaka. Pokazane jest malarstwo artysty z lat osiemdziesiątych, dziewięćdziesiątych i prace najnowsze. Ryszard Woźniak (ur. 13 czerwca 1956 roku w Białymstoku) – jest malarzem, performerem, autorem instalacji, teoretykiem sztuki i pedagogiem. W latach 1976-1981 studiował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni Stefana Gierowskiego. Od 1982 związany z Gruppą, brał udział w niemal wszystkich jej wystawach i akcjach, współredagował jej pismo "Oj dobrze już".W 1986 wraz z Ryszardem Grzybem przebywał na stypendium w Berlinie Zachodnim. W 1991/1992 wykładał w prywatnej Szkole Sztuki w Warszawie, założonej i prowadzonej przez Jarosława Modzelewskiego i Marka Sobczyka. Od 1992/1993 prowadzi pracownię malarstwa w Katedrze Sztuki i Kultury Plastycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego w Zielonej Górze. Jest autorem koncepcji SZTUKA PODZIWU.

Do 14 października 2012. Holandia. Amsterdam. Foam. Erik Kessels. Piękno Albumu. Ekspozycja jest odą do zanikającej epoki  klasycznego rodzinnego albumu ze zdjęciami. Erik Kessels od wielu lat kolekcjonuje zdjęcia realizowane przez ludzi w formie rodzinnych i intymnych dokumentacji. Fotografie zbiera w antykwariatach i na wyprzedażach. Erik Kessels jest   założycielem i twórczym dyrektorem Kessels Kramer, niezależnej międzynarodowej agencja badającej problemy komunikacji międzyludzkiej mającej siedziby w Amsterdamie i Londynie.

Do 7 października 2012. Niemcy. Berlin. Hamburger Bahnhof ."Cy Twombly & The School of Fontainebleau". Prace manierystów towarzyszą zaprezentowanym na niej obrazom niedawno zmarłego apologety abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Warunki stworzone przez kuratora – Eugena Blume’a – sprzyjają dialogowi dzieł. Odsłania on przed widzami nie tyle odmienności wynikające z olbrzymiego dystansu czasowego między artystami, ile pokrewne cechy, sprzęgające twórczość protegowanych Franciszka I z pracami XX-wiecznego malarza. Cy Twombly kształcił się na artystycznych uczelniach. W latach 1950-1951 przebywał na stypendium w Art Students League of New York, gdzie poznał Rauschenberga. Za jego namową wstąpił do legendarnego Black Mountain Collage, studiując z Motherwellem i Klinem. Swoje pierwsze indywidualne wystawy miał w trakcie odbywania służby wojskowej. Był kryptologiem. To zajęcie pozostawiło znaczący ślad na stylu jego prac. Prezentowany w Berlinie obraz pod tytułem „Szkoła Fontainebleau” z 1960 roku został opatrzony słowem „sunset”. Próżno się jednak na nim doszukiwać pejzażu zachodzącego słońca. Funkcjonuje on wyłącznie w układzie i połączeniu poszczególnych liter, nigdzie indziej. 

Do 7 października 2012. Francja. Paryż. Les Docks – Cité de la Mode et du Design."Cristóbal Balenciaga: Fashion Collector". Galeria Galliera w Paryżu otworzyła swoje podwoje w 1977 roku i specjalizowała się w prezentowaniu osiągnięć dizajnu i dziejów świata mody. Zamknięta od lata 2009 r., w tym roku ponownie otwarta prezentuje osiągnięcia  Cristóbala Balenciagi. Ekspozycja ukazuje 70 sztuk odzieży historycznej z XVIII, XIX, i XX wieku (suknie i płaszcze) zestawiono z 40 pracami hiszpańskiego projektanta z  lat 1937 - 1968. Fernando Martinez Herreros, przekazał kolekcję Galerii Galliera siedem lat po śmierci Balenciagi w 1972 roku. Ekspozycja składa się z sześciu części. Balenciaga czerpał inspirację z historycznych strojów hiszpańskich. Określa się go „Picassem współczesnej mody”. Jego najwierniejszymi klientami były: królowa Hiszpanii, królowa Belgii, księżna Windsoru, księżna Grace z Monaco oraz inne znane osobistości świata. W wieku 74 lat Balenciaga zdecydował się przejść na emeryturę i zamknąć wszystkie domy mody, jeden po drugim. Pojawił się publicznie ostatni raz na pogrzebie Coco Chanel. Zmarł 24 marca 1972 roku Jest uważany za jednego z największych projektantów mody w historii. 

Do 30 września 2012.USA. Nowy Jork. New Museum. "Pictures from the Moon: Artists’ Holograms 1969-2008". W latach 60. narodziły się technologie, które wkrótce przeobraziły się w nowe medium artystyczne. Rozwój techniki laserowej umożliwił wykreowanie hologramów – obrazów konkurujących z filmem, fotografią, rzeźbą i malarstwem. Zainspirowani tym wynalazkiem artyści wykorzystali hologram jako narzędzie kształtowania wizualności. W Lobby Gallery nowojorskiego New Museum zostały zaprezentowane prace sześciu wybitnych postaci sztuki XX wieku: Louise Bourgeois, Chucka Close’a, Bruce’a Naumana, Erica Orra, Eda Ruscha, Jamesa Turrella.

Do 30 września 2012. Belgia. Genk. Genk w Belgii FLACC. Subiektywna Linia Autobusowa. Tego lata FLACC z Genk oraz Instytut Sztuki Wyspa w Gdańsku będą działać jako partnerzy przy Subiektywnej Linii Autobusowej, projekcie artysty wizualnego Grzegorza Klamana. Subiektywna Linia Autobusowa w dawnym górniczym miasteczku Belgii Genk będzie funkcjonować w czasie Manifesta9. Jednocześnie, Linia będzie działać na terenach dawnej Stoczni Gdańskiej w Polsce w ramach festiwalu Alternativa. Zarówno górnicze Genk, jak i Stocznia Gdańska, przechodząc transformacje, stają się rezerwuarem pamięci kolektywnej i indywidualnej. Odjazdy: w każdy piątek i sobotę o godz. 12.30 i 15. Dodatkowo odjazdy w weekendy otwarcia Manifesta 9.

Do 30 września 2012. Rosja. Moskwa. Galeria Trietiakowska. "Marc Chagall: the Origins of the Master’s Creative Language". Fantastyczne płótna, Marca Chagalla przedstawiające latających skrzypków, koty o wielu twarzach i eksplodujące kolory, są natychmiast rozpoznawalne. Jak powstały wizje Chagalla? Państwowa Galeria Trietiakowska  stara się odpowiedzieć na to pytanie organizując wystawę z okazji 125 urodzin artysty. Ekspozycja gromadzi dziesiątki rzadkich wczesnych grafik i obrazów z młodości artysty na Białorusi, jak również dojrzałe kolaże ilustracje i ceramikę z lat 60 i 70 ubiegłego wieku, pozwalając widzom śledzić motywy, które Chagall będzie eksploatował aż do śmierci w wieku 97 lat. "Niezależnie od tego, kiedy jego prace powstały, w młodości lub w podeszłym wieku, czerpał z tych samych źródeł" powiedziała  Meret Meyer, wnuczka Chagalla podczas otwarcia wystawy. Chagall urodził się jako Mojsze Shagal w 1887 roku niedaleko Witebska na Białorusi. W granicach Imperium Rosyjskiego, Witebsk był częścią "strefy osiedlenia" rosyjskich Żydów. Artysta dorastał w sztetl, małej osadzie żydowskiej, jego ojciec był sprzedawcą ryb, a matka handlowała żywnością.

Do 29 września 2012. Włochy. Rzym. MAXXI Museo nazionale delle arti del XXI secolo. "MAXXI Arte Collezione – Tridimensionale". Rzymskie muzeum MAXXI gromadzące sztukę najnowszą zorganizowało wystawę poświęconą zagadnieniu trójwymiarowości. Budowaniu relacji między przedmiotem a przestrzenią, w jakiej się znajduje, z pewnością pomaga sama architektura instytucji (projektu Zahy Hadid). Wśród zaprezentowanych realizacji rzeźbiarskich znajdują się prace Maurizio Mochettiego, Juana Muoza, Remo Salvadoriego, Thomsa Schütte czy Franza Westa. „Tridimensionale” to próba ujęcia transformacji form geometrycznych, dekonstrukcji i statusu rzeźby monumentalnej.

Do 29 września 2012. Hiszpania. Madryt. Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. "Rosemarie Trockel: a cosmos". Niemiecki artysta Rosemarie Trockel (rocznik: 1952) jest zafascynowany manią zbierania i kolekcjonowania przedmiotów będących unikatami, tak typową dla XVII i XVIII wieku. Tworzy nich swoisty wszechświat. 

Do 29 września 2012. Szwajcaria. Zurich. Annemarie Verna Galerie. „Richard Tuttle – Papier”. Richard Dean Tuttle (ur. 12 lipca 1941) jest amerykańskim postminimalistą znanym ze swoich małych, subtelnych, kameralnych dzieł. Jego prace obejmują szeroki zakres mediów: od rzeźby, malarstwa, rysunku, grafiki i książki artystycznej do instalacji i projektowania mebli. Wystawa jest niejako retrospektywą jego twórczości ukazującej szkice, notatki twórcze i skończone dzieła. Artysta współpracuje z galerią już od 1976 roku. 

Do 29 września 2012. Wiedeń Museum Moderner Kunst MUMOK "Reflecting Fashion: Art and Fashion since Modernism" “(...) „Niech żyje moda, a przepadnie sztuka” – manifestował Max Ernst na kartach litografii z 1919 roku. Utajonemu w słowach surrealisty defetystycznemu proroctwu o końcu sztuki zdaje się sprzeciwiać wystawa „Reflecting Fashion”, zorganizowana w wiedeńskim MUMOK. Ekspozycja, składająca się z ponad 300 obrazów, rysunków, szkiców, tekstyliów, rzeźb, prac wideo i fotografii, dostarcza dowodów na istniejącą od przeszło wieku symbiozę sztuki i mody – bez strat z żadnej ze stron. W atmosferze fin de siècle’u, którą chłonął i opisywał Baudelaire, moda zaczęła funkcjonować jako pars pro toto nowoczesności. Jej szybka i nieustanna zmienność wtórowała nie tylko przemianom w społeczeństwie, mentalności i samoświadomości ówczesnych, lecz także towarzyszyła poszukiwaniom prekursorskich artystycznych form wyrazu.” (Wojciech Delikta)

Do 24 września 2012. Francja Paryź. Centrum Pompidou. “Family Portraits”. W galerii dziecięcej Centrum Pompidou powstała ekspozycja w której główny głos oddano dzieciom. To one portretują tak życie wokół, jak i swe tęsknoty, marzenia i swe rodziny.

Do 23 września 2012. Holandia. Amsterdam. Galeria De Appel. TOPSY TURVY. Wystawa tematyczna ukazująca różne spojrzenia artystów na temat karnawału i zabawy. Od Jamesa Ensora do twórców współczesnych. Artysci: Z e.g.: Barney, Maja Borg, Spartacus Chetwynd, Melanie Bonajo, Discoteca Flaming Star, James Ensor, Melanie Gilligan, Adriana Lara, David Lloyd, Urs Lüthi, Philip Metten, Alberto Matthew de Michele, furgonetka Wendelien Oldenborgh, Oiticica Helio, Rondinone Ugo, Selg Markus, Strik Berend, Takeuchi Toshie, Eric de Vroedt, Niko de Wit, Wranes Tori.

Do 23 września 2012. Austria. Wiedeń. Thyssen-Bornemisza Art Contemporary - Augarten Simon Starling / Superflex. "Reprotypes, triangulations and road tests". Wystawa Simona Starlinga, laureata Turner Prize 2005, inauguruje działalność fundacji  Thyssen-Bornemisza Art Contemporary w nowej siedzibie w Wiedniu, w parku Augarten. Starling zdystansowal innych kandydatów do najważniejszej brytyjskiej nagrody artystycznej m.in. pracą, która polegała na tym, że rozebrał nad brzegiem Renu szopę z drewna, zrobił z niej łódź, którą załadował resztkami szopy, i dopłynął do Bazylei, gdzie z powrotem złożył szopę, by wystawić ją do muzeum. Wiedeńska prezentacja jest wynikiem współpracy Starlinga z duńską grupą artystyczną Superflex. Niektóre z prac będą pokazywane w Wiedniu po raz pierwszy i zostały wykonane specjalnie dla tej przestrzeni.

Do 16 września 2012. Hiszpania. Madryt. Museo Thyssen-Bornemisza. "Edward Hopper". Od 12 czerwca w Muzeum Thyssen-Boprnemisza w Madrycie można zobaczyć wystawę prac Edwarda Hoppera. Wystawa gromadzi największy i najbardziej ambitny zbiór prac artysty, jaki kiedykolwiek pokazano w Europie, a to wszystko dzięki współpracy z takimi instytucjami jak MoMA, Museum of Fine Arts w Bostonie, czy Addison Gallery of American Art w Andover. Edward Hopper jest jednym z przedstawicieli realizmu w malarstwie oraz jednym z najważniejszych amerykańskich artystów żyjących w XX wieku. Mimo to jednak, jego prace można zobaczyć w Europie stosunkowo rzadko. W celu naprawienia tej sytuacji i doprowadzenia jego pracy na to uwagę szerszej publiczności, dwie główne instytucje kultury o szczególnym znaczeniu dla artysty i jego dzieł, połączyły siły. Museo Thyssen-Bornemisza w Madrycie mieści najważniejszą kolekcję prac Hoppera spoza Stanów Zjednoczonych, natomiast w przypadku Réunion des Musées Nationaux w Paryżu można zobaczyć wczesne prace artysty, które są jednocześnie kluczowymi punktami odniesienia dla kariery Hoppera.

Do 16 września 2012. Niemcy. Kassel. dOKUMENTA (13). Documenta w Kassel - odbywające się co pięć lat od 1955 roku - to najważniejszy obok Biennale w Wenecji międzynarodowy cykliczny przegląd sztuki współczesnej. Zaproszenie artystów do tego przemysłowego, zniszczonego przez bombardowania miasta było w latach 50. sposobem odczarowania nazistowskiej przeszłości. Stopniowo wydarzenie zyskało status pokazu jedynego w swoim rodzaju: zaangażowanego i eksperymentalnego. Najnowszą, trzynastą edycję Documenta przygotowała amerykańska kuratorka Carolyn Christov-Bakargiev. Od początku przyznawała, że jej wystawa nie ma jednego przewodniego wątku. Prace kilkuset zaproszonych artystów rozrzucono po całym Kassel. Znajdują się we Fridericianum, Documenta Halle, Oranżerii, gdzie wystawa współczesna została wpleciona między eksponaty muzeum astronomicznego, w przestrzeni publicznej. Ponadto w tym roku wystawy Documenta goszczą także poza Europą: w Kabulu, Kairze oraz w kanadyjskim Banff. Najważniejsza część pokazu odbywa się w gmachu Fridericianum w centrum Kassel, głównej przestrzeni wystawienniczej Documenta, a zarazem najstarszym budynku muzealnym w Niemczech, otwartym dla publiczności pod koniec XVIII wieku. Tę wystawę Christov-Bakargiev nazywa "mózgiem" Documenta.

Do 16 września 2012. Belgia. Bruksela. Centre for Fine Arts Bozar. "Sense of Place. European Landscape Photography". Artyści: Bruno Baltzer, Elina Brotherus, Celine Clanet, Carl De Keyzer, Gina Glover, Andreas Gursky, Anthony Haughey, Peter Kostrun, Arion Gábor Kudász, Chrystel Lebas, Tudor Prisăcariu, Artūras Raila, Szymon Rogiński, Theodoros Tempos, Thomas Weinberger i inni. Co dwa lata, w ramach Lata Fotografii, BOZAR  zaprasza około 30 partnerów w Belgii aby wspólnie zorganizować festiwal fotografii. Tematem tegorocznej edycji jest fotografia krajobrazu. Dawniej służyła jako ona jako wzór dla malarstwa, z czasem dyscyplina ta stała się samodzielną, operując własnym językiem. 160 prac 40 europejskich fotografów, daje obraz różnorodności narodowych i regionalnych konwencji obrazowania pejzażu w obrębie obecnej Unii Europejskiej. Wystawa skupia się na podobieństwach i różnicach w podejściu do krajobrazu fotograficznego w całej Europie. Prace podzielone są na 4 działy: Europa, Ameryka Północna, Środkowej i Południowej. Kurator Liz Wells, profesorka z Fotograficznego Centrum Kultury w Plymouth University, pokazała wybrane prace młodych talentów, jak również światowej sławy fotografów.

Do 9 września 2012. Niemcy, Brema. GAK. Beyond Words. Wystawa analizująca artystyczne zależności pomiędzy językiem ikonicznym a werbalnym. Artyści: Afif Saâdane, Jesse Popiół, und Nina Beier und Marie Lund Francesco Pedraglio, Ruth Buchanan, d'Vlies furgonetki Złota Gabinetu, Dahlberg Kajsa, Jacob Dahl Jürgensen, Gąsior Ryan, Alexander Gutke, Kitty Kraus, Meunier Karolin, Schäfer Albrecht, Norbert Schwontkowski, Sonntag Kathrin, Mark Wallinger, Lawrence Weiner. 

Do 9 września 2012. Anglia. Londyn Tate Modern "Damien Hirst". Damien Hirst zaistniał na światowym rynku sztuki w Londynie, w 1988 roku, W lipcu 1988, na drugim roku studiów, Hirst wraz z 15. innymi studentami zorganizował niezależną wystawę w halach londyńskich doków. Wystawa ta zatytułowana Freeze (Zamrożeni) uważana jest za początek nurtu YBA's (Young British Artists). W latach 90. głównym mecenasem i promotorem grupy YBA's był Charles Saatchi. W prawie ćwierć wieku od tej wystawy Hirst stał się jednym z najbardziej wpływowych artystów swojego pokolenia. Wystawa zgromadzi najważniejsze prace z ostatnich dwudziestu lat.

Do 8 września 2012. Niemcy. Berlin. Galeria Zak Branicka. "From the Sunniest Day to the Darkest Night". Artysci: Maja Bajević, Adrian Paci, Alban Hajdinaj, Igor Grubić, Hubert Czerepok. Miejsca takie jak Srajewo nigdy nie zaznają spokoju, gdyż konfrontacja różnych wizji świata, zamiast podkreślenia podobieństw częściej owocuje uwidocznieniem różnic. Zatem bez względu na polityczną poprawność, tak silna w filozofii europejskiej idea multikulturowości zawsze pozostanie wiec pobożnym życzeniem. Wystawa skupia się na związkach miedzy władzą, przemocą i religia oraz odwołuje się do różnicy jako źródła konfliktu “a ta różnica czasem widoczna i otwarta, czasem ukryta i zdradziecka, zawsze podobna jest do nienawiści; ta różnica jest często nienawiścią samą”. Oglądając wideo Maji Bajević (Double Boubble, 2001) w pierwszej chwili nie jesteśmy do końca pewni do jakiej kultury czy wyznania odwołują się słowa wypowiedziane przez artystkę: "Kiedy idę do kościoła, zawsze zostawiam swój karabin na zewnątrz. (…) Chodzę do kościoła, gwałcę kobiety." Cytując wypowiedzi mężczyzn Bajević analizuje związek religijnej etyki i podwójnej moralności z pozycja kobiety i przemocą. Dwie niezwykle sensualne fotografie Albana Hajdinaja (June in Albanian Means Month of Cherries, 2002) więcej sugerują, niż mówią wprost. Pod osłoną obrazów przywodzą na myśl malarstwo niderlandzkie i jego martwe natury, kryje się niepokój i lęk. Praca Igora Grubića (Angels with Dirty faces, fotografia + video, 2006) ma charakter dokumentalistyczny i odnosi się do protestu górników z kopalni Kolubara (КОЛУБАРА) w Serbii, którzy poprzez swoje protesty, doprowadzili do obalenia reżimu Slobodana Miloševicia. Praca Huberta Czerepoka (Salvation Islands, instalacja, 2009) to trzy przestrzelone stosy świętych ksiąg: Biblii, Koranu i Tanach. Praca ta dotyka problematyki związanej z upolitycznianiem sfery sacrum: kule tkwią tu –dosłownie i w przenośni - pomiędzy kartami historii.